Rozszerzanie kompetencji techników farmaceutycznych nie zawsze oznacza przyznawanie nowych uprawnień wszystkim osobom wykonującym zawód. Coraz częściej rozwój opiera się na dodatkowych szkoleniach i certyfikacji, które potwierdzają zdobycie konkretnych umiejętności. Dzięki temu technik może wykonywać bardziej odpowiedzialne zadania, a pracodawca ma pewność, że posiada odpowiednie przygotowanie do ich realizacji. Jednym z najlepiej rozwiniętych przykładów takiego rozwiązania jest program szkolący techników do wykonywania końcowej kontroli poprawności wydawanych leków, znany pod nazwą Accuracy Checking Pharmacy Technician (ACPT).
Nie wystarczy doświadczenie. Potrzebne jest dodatkowe szkolenie
Program ACPT nie jest kolejnym krótkim kursem zakończonym otrzymaniem certyfikatu. To rozbudowany proces, którego celem jest przygotowanie technika farmaceutycznego do wykonywania bardzo odpowiedzialnych czynności związanych z końcową kontrolą wydawanych leków.
Osoby przystępujące do szkolenia muszą spełnić określone wymagania dotyczące doświadczenia zawodowego, a następnie przechodzą część teoretyczną oraz praktyczną. Obejmuje ona między innymi analizę możliwych błędów, zasady prowadzenia końcowej kontroli, ocenę ryzyka oraz dokumentowanie wykonywanych czynności. Integralnym elementem programu jest także wykonanie dużej liczby kontroli pod nadzorem doświadczonego opiekuna, zanim uczestnik uzyska pełne uprawnienia.
Na czym polega końcowa kontrola?
Końcowa kontrola nie polega na ponownym sprawdzaniu recepty czy ocenie zasadności farmakoterapii. Zadaniem technika posiadającego certyfikat ACPT jest potwierdzenie, że przygotowany do wydania produkt leczniczy jest zgodny z receptą lub zleceniem oraz że podczas kompletowania nie doszło do pomyłki.
Sprawdzana jest między innymi nazwa produktu, jego dawka, postać farmaceutyczna, wielkość opakowania, ilość, oznakowanie oraz zgodność przygotowanego leku z dokumentacją. Wymaga to dużej dokładności, umiejętności koncentracji oraz pracy według ściśle określonych procedur. Program zakłada, że technik odpowiada wyłącznie za poprawność techniczną procesu, natomiast decyzje kliniczne pozostają w kompetencjach farmaceuty.
Dlaczego zdecydowano się na taki model?
Wprowadzenie certyfikacji miało przede wszystkim lepiej wykorzystać kompetencje całego zespołu farmaceutycznego. W sytuacji, gdy część zadań związanych z końcową kontrolą mogą wykonywać odpowiednio przeszkoleni technicy, farmaceuci zyskują więcej czasu na świadczenie usług klinicznych, konsultacje z pacjentami czy współpracę z innymi pracownikami ochrony zdrowia.
Organizacje zawodowe podkreślają jednocześnie, że bezpieczeństwo pacjentów pozostaje najważniejszym elementem całego systemu. Dlatego certyfikacja nie jest jednorazowym szkoleniem, lecz procesem wymagającym udokumentowania kompetencji, pracy pod nadzorem oraz utrzymywania odpowiednich standardów wykonywania powierzonych zadań.
Czy podobne rozwiązania mogą rozwijać się również w innych krajach?
Program ACPT pokazuje, że rozwój zawodu technika farmaceutycznego może polegać nie tylko na rozszerzaniu katalogu uprawnień, ale również na tworzeniu systemów potwierdzających konkretne kompetencje. Dzięki temu pracodawca wie, jakie umiejętności posiada dana osoba, a technik zyskuje możliwość dalszego rozwoju zawodowego i podejmowania bardziej odpowiedzialnych zadań.
Niezależnie od tego, czy podobne rozwiązania zostaną kiedyś szerzej wdrożone w Polsce, zagraniczne doświadczenia pokazują, że certyfikacja może być skutecznym sposobem na rozwijanie kompetencji techników farmaceutycznych oraz budowanie wysokich standardów wykonywania zawodu.
Źródła
- NICPLD – Accuracy Checking Pharmacy Technician (ACPT) Programme.
- APTUK – Position Statements dotyczące rozwoju kompetencji techników farmaceutycznych.
- General Pharmaceutical Council (GPhC) – materiały dotyczące kompetencji i odpowiedzialności techników farmaceutycznych.
