Rozwój telemedycyny sprawił, że zmienił się również sposób kontaktu pacjentów z personelem medycznym. Coraz więcej porad udzielanych jest telefonicznie lub z wykorzystaniem połączeń wideo, a rozwiązania cyfrowe stają się elementem codziennej pracy wielu placówek ochrony zdrowia. Dotyczy to także farmacji. W niektórych krajach zdalne konsultacje są wykorzystywane m.in. podczas świadczenia usług farmaceutycznych, edukacji pacjentów czy monitorowania stosowania leków. Aby takie rozmowy były bezpieczne i skuteczne, wymagają jednak odpowiedniego przygotowania. Z tego powodu zagraniczne organizacje szkoleniowe coraz częściej tworzą programy rozwijające kompetencje pracowników farmacji właśnie w zakresie komunikacji na odległość.
Zdalna konsultacja to coś więcej niż zwykła rozmowa telefoniczna
Choć rozmowa przez telefon może wydawać się prostsza niż bezpośredni kontakt z pacjentem, w praktyce wymaga innych umiejętności. Podczas konsultacji zdalnej nie można obserwować mowy ciała rozmówcy ani wychwycić wielu sygnałów, które podczas wizyty w aptece pomagają ocenić, czy pacjent dobrze rozumie przekazywane informacje.
Dlatego CPPE zwraca uwagę, że osoby prowadzące konsultacje powinny potrafić odpowiednio przygotować rozmowę, zadawać precyzyjne pytania oraz upewniać się, że pacjent właściwie zrozumiał przekazane zalecenia. Program szkoleniowy obejmuje również budowanie relacji z pacjentem, radzenie sobie z trudnościami podczas rozmowy oraz ocenę, czy dana sprawa może zostać rozwiązana zdalnie, czy wymaga bezpośredniego kontaktu w aptece.
Jaką rolę może pełnić technik farmaceutyczny?
Choć zakres obowiązków techników farmaceutycznych różni się w zależności od kraju, zagraniczne materiały szkoleniowe pokazują, że rozwój kompetencji komunikacyjnych dotyczy całego zespołu aptecznego. W Wielkiej Brytanii szkolenie z zakresu zdalnych konsultacji zostało przygotowane zarówno dla farmaceutów, jak i techników farmaceutycznych. Jego celem jest rozwijanie umiejętności prowadzenia rozmów z pacjentami przy wykorzystaniu telefonu lub połączeń wideo oraz właściwej oceny sytuacji wymagających skierowania pacjenta do farmaceuty lub lekarza.
W praktyce oznacza to, że technik farmaceutyczny powinien nie tylko sprawnie komunikować się z pacjentem, ale również wiedzieć, kiedy możliwości zdalnego kontaktu się kończą i konieczna jest konsultacja prowadzona bezpośrednio. Takie podejście ma zwiększać bezpieczeństwo pacjentów oraz poprawiać jakość świadczonych usług.
Telefarmacja rozwija się na całym świecie
Pojęcie telefarmacji obejmuje znacznie więcej niż rozmowy telefoniczne. W wielu krajach wykorzystuje się rozwiązania pozwalające na zdalne udzielanie porad, monitorowanie farmakoterapii czy prowadzenie konsultacji z pacjentami mieszkającymi daleko od aptek lub szpitali. W niektórych modelach farmaceuta nadzoruje proces wydawania leków na odległość, współpracując z technikiem farmaceutycznym znajdującym się w punkcie wydawania leków. Takie rozwiązania są szczególnie wykorzystywane na terenach o ograniczonym dostępie do usług farmaceutycznych.
Jednocześnie eksperci podkreślają, że rozwój telefarmacji nie polega na zastępowaniu tradycyjnych wizyt. Zdalny kontakt ma przede wszystkim ułatwiać dostęp do opieki farmaceutycznej oraz wspierać pacjentów w sytuacjach, w których osobista wizyta nie jest konieczna.
Czy zdalne konsultacje będą coraz częstsze?
Wiele wskazuje na to, że tak. Brytyjskie CPPE rozwija programy szkoleniowe dotyczące komunikacji zdalnej, a zdalne konsultacje są uwzględniane w standardach jakości oraz programach rozwoju kompetencji pracowników farmacji. Celem jest przygotowanie farmaceutów i techników farmaceutycznych do pracy w systemie, w którym pacjent może korzystać z różnych form kontaktu – zarówno bezpośrednio, jak i na odległość.
W Polsce telefoniczny kontakt z pacjentem również staje się coraz częstszy, zwłaszcza w kontekście usług farmaceutycznych i opieki nad osobami przewlekle chorymi. Choć zakres wykorzystania telefarmacji jest obecnie mniejszy niż w niektórych krajach, doświadczenia zagraniczne pokazują, że rozwój kompetencji komunikacyjnych całego zespołu aptecznego może w przyszłości odgrywać coraz większą rolę.
Źródła
- CPPE – Remote consultation skills
- CPPE – Pharmacy technicians learning hub
- Community Pharmacy England – Remote consultations and related technology
- Telepharmacy: a pharmacist’s perspective on the clinical benefits and challenges (PMC)
