Stanowisko odnosi się bezpośrednio do projektu, o którym zrobiło się głośno w ostatnich dniach. Zakłada on, że w godzinach nocnych oraz w dni ustawowo wolne od pracy w aptece mogłaby przebywać wyłącznie jedna osoba – technik farmaceutyczny z odpowiednim doświadczeniem zawodowym.
„Technik farmaceutyczny nie jest uprawniony do sprawowania opieki farmaceutycznej”
W opublikowanym stanowisku OSZTF bardzo wyraźnie podkreśla, że zakres kompetencji techników farmaceutycznych, choć istotny w codziennej pracy apteki, ma swoje jasno określone granice. I to właśnie te granice są w proponowanym rozwiązaniu pomijane.
– Technik farmaceutyczny, mimo niekwestionowanych kompetencji w zakresie powierzonych mu czynności nie jest uprawniony do sprawowania opieki farmaceutycznej. – wskazuje OSZTF w swoim stanowisku.
OSZTF zwraca jednocześnie uwagę, że w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy do aptek trafiają często pacjenci w szczególnej sytuacji zdrowotnej, wymagający nie tylko wydania leku, ale także profesjonalnej oceny problemu zdrowotnego i doradztwa. Zdaniem Stowarzyszenia, w takich momentach, obecność farmaceuty ma największe znaczenie.
Bezpieczeństwo pacjenta nie może być „zróżnicowane w czasie”
W dalszej części dokumentu organizacja odnosi się do potencjalnych konsekwencji wprowadzenia takiego rozwiązania. Kluczowym argumentem jest tu kwestia bezpieczeństwa pacjenta, które, jak podkreślono, nie powinno zależeć od pory dnia ani dnia tygodnia.
– Poziom ochrony zdrowia pacjenta nie może być różnicowany w zależności od pory doby ani dnia tygodnia. – zaznaczono w stanowisku.
W praktyce oznacza to sprzeciw wobec modelu, w którym w ciągu dnia pacjent ma dostęp do pełnych kompetencji farmaceuty, a w nocy musi polegać wyłącznie na ograniczonym zakresie uprawnień technika farmaceutycznego. Zdaniem OSZTF taka zmiana prowadziłaby do obniżenia standardu opieki w godzinach, w których potrzeba jej jest często największa.
„To raczej oszczędności niż poprawa dostępności”
Stowarzyszenie nie ogranicza się jednak wyłącznie do argumentów merytorycznych dotyczących kompetencji techników farmaceutycznych oraz farmaceutów. W stanowisku pojawia się także wyraźna ocena motywów stojących za proponowaną zmianą.
– Analizowane rozwiązanie służy przede wszystkim ograniczeniu kosztów osobowych funkcjonowania aptek, nie zaś realnej poprawie dostępności świadczeń. – wskazuje Stowarzyszenie.
Tym samym OSZTF podważa główny argument projektodawców, jakim jest poprawa dostępności leków dla pacjentów. Zdaniem organizacji prawdziwym beneficjentem zmian mogłyby być przede wszystkim podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne, które dzięki nim mogłyby ograniczyć koszty zatrudnienia farmaceutów podczas dyżurów nocnych i świątecznych.
Technicy farmaceutyczni nie chcą większej odpowiedzialności?
W stanowisku odniesiono się także do często pojawiającej się narracji, że rozszerzanie zakresu obowiązków techników farmaceutycznych odpowiada oczekiwaniom tej grupy zawodowej. OSZTF wskazuje, że rzeczywistość wygląda inaczej.
– Znacząca część techników farmaceutycznych […] nie wyraża woli przyjmowania obowiązków i odpowiedzialności wykraczających poza dotychczasowy zakres ich roli. – podkreślono w stanowisku.
W tym kontekście organizacja zwraca uwagę na jeszcze jeden praktyczny aspekt. Mianowicie mowa o zwiększeniu odpowiedzialności zawodowej bez proporcjonalnego wzrostu wynagrodzenia. Taki scenariusz, zdaniem Stowarzyszenia, oznaczałby nierównowagę między zakresem obowiązków a warunkami pracy i nie leży w interesie techników farmaceutycznych.
Ryzyko, które wykracza poza dyżury nocne
Choć projekt formalnie dotyczy wyłącznie dyżurów nocnych i dni wolnych od pracy, OSZTF ostrzega, że jego konsekwencje mogą być znacznie szersze. Przyjęcie założenia, że technik farmaceutyczny może w określonych sytuacjach zastępować farmaceutę, może w ocenie organizacji, stworzyć niebezpieczny precedens.
W dłuższej perspektywie mogłoby to prowadzić do dalszego ograniczania obecności farmaceutów w aptekach, a tym samym wpływać na rynek pracy i strukturę zatrudnienia w całym sektorze. Tym bardziej, że propozycja zmian w Prawie Farmaceutycznym wpisuje się w szerszą tendencję szukania oszczędności kosztem modelu funkcjonowania aptek.
Jednoznaczne stanowisko: farmaceuta powinien być obecny zawsze
W podsumowaniu OSZTF jasno określa swoje stanowisko i kierunek, w którym powinny iść zmiany legislacyjne. Zamiast rozszerzania zakresu obowiązków techników farmaceutycznych, postuluje skoncentrowanie się na realnych przyczynach problemów z dostępnością aptek.
Chodzi przede wszystkim o finansowanie dyżurów, organizację pracy oraz wzmocnienie kadr, przy jednoczesnym zachowaniu obowiązującego podziału kompetencji pomiędzy farmaceutów a techników farmaceutycznych. Warunkiem brzegowym, który nie powinien ulec zmianie, pozostaje obecność farmaceuty w aptece przez cały czas jej funkcjonowania.
Źródło: OSZTF
