Tego, w jaki sposób odróżnić katar infekcyjny od alergicznego nieżytu nosa, dowiesz się w artykule „Jak odróżnić katar infekcyjny od alergicznego?„.
Żeby odpowiedzieć na zadane w tytule pytanie, przeanalizujmy poniższy przypadek.
Case study
Pacjent jest mężczyzną w wieku ok. 35 lat. Wiesz już, że ma alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa (ANN). Prosi o krople na katar dla siebie.
| Opis pacjenta |
| Mężczyzna, lat ok. 35 |
| ma objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa |
| Prosi o krople do nosa |
Jakie zadać pytania?
„Czy katarowi towarzyszą objawy oczne? Np. świąd oczu, łzawienie, zaczerwienienie?”
Rozważmy różne odpowiedzi:
- Jeśli nie, możesz skupić się na samym katarze.
Pamiętaj, że donosowe glikokortykosteroidy (dnGKS) nie działają od razu – na efekt trzeba poczeka nawet do kilku dni. Uprzedź o tym pacjenta. Jeśli będzie oczekiwał natychmiastowego efektu, nie będzie zadowolony z rekomendowanego produktu.
W przypadku, kiedy nos jest zatkany, możesz zaproponować dodatkowo donosowy sympatykomimetyk. Koniecznie zaznacz pacjentowi na opakowaniach, jak długo powinien stosować leki. Bezpieczniejszą alternatywą dla donosowego sympatykomimetyku będzie hipertoniczny roztwór wody morskiej.
- Jeśli tak, skup się, żeby pacjent poczuł ulgę zarówno pod kątem ANN, jak również alergicznego zapalenia spojówek.
Możesz zaproponować tabletki przeciwalergiczne – przekaż pacjentowi, że pomogą zarówno na katar, jak i na objawy oczne.
„W jakich sytuacjach najbardziej dokucza Panu katar?”
Pacjent poczuje, że rzeczywiście chcesz mu pomóc. Odnieś się do sytuacji i zastanów, jak możesz najlepiej pomóc pacjentowi.
Ponownie rozważmy różne odpowiedzi:
- Pacjent mówi, że nos jest zatkany i nie może spać
Oprócz tabletek na alergię zaproponuj donosowy sympatykomimetyk. Przekaż pacjentowi (używając języka korzyści), jaki efekt uzyska:
– „Dzięki temu produktowi, nos szybko zostanie odblokowany.”
– „Ten produkt sprawi, że łatwiej będzie Panu zasnąć.”
– „Ten produkt zapewni Panu spokojny sen.”
Koniecznie poinformuj pacjenta, że spray powinien stosować do 5-7 dni, a tabletki przez cały czas pylenia.
- Pacjent skarży się, że z nosa leci wodnista wydzielina, kiedy tylko wyjdzie na zewnątrz.
Możesz zaproponować donosowy lek przeciwhistaminowy, który działa bardzo szybko.
– „Ten spray szybko przyniesie Panu ulgę. Można go stosować „na żądanie” kiedy jest potrzeba lub regularnie, żeby zapobiec objawom”
Możesz pacjentowi zaproponować również tabletki mimo, że pierwotnie prosił o spray. Nie narzucaj swojego zdania, ale przedstaw alternatywę i pozwól pacjentowi podjąć decyzję.
– „Prosił Pan o spray, ale chciałabym zaproponować Panu również lek w postaci tabletek. Regularne stosowanie jednej tabletki raz na dobę zapobiegnie pojawianiu się cieknącego kataru.”
Podsumowanie
Dobrze zadane pytania, wbrew pozorom, skrócą czas zebrania wywiadu, który jest niezbędny do prawidłowej i skutecznej rekomendacji. Zadając pytania, pamiętaj, żeby skupić się na potrzebach pacjenta – tylko w ten sposób pacjent poczuje się otoczony opieką.
Bibliografia:
- https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.4.1.15.
- Sousa-Pinto, B., Bousquet, J., Vieira, R. J., Schünemann, H. J., Zuberbier, T., Bognanni, A., Togias, A., Samolinski, B., Valiulis, A., Williams, S., Bedbrook, A., Czarlewski, W., Torres, M. J., Shamji, M. H., Morais-Almeida, M., Canonica, G. W., Vecillas, L. L., Dykewicz, M. S., Jacomelli, C., Klimek, L., … Fonseca, J. A. (2026). Allergic Rhinitis and Its Impact on Asthma (ARIA)-EAACI Guidelines-2024-2025 Revision: Part I-Guidelines on Intranasal Treatments. Allergy, 81(4), 954–976. https://doi.org/10.1111/all.70131.
- Bosnic-Anticevich, S., Costa, E., Menditto, E., Lourenço, O., Novellino, E., Bialek, S., Briedis, V., Buonaiuto, R., Chrystyn, H., Cvetkovski, B., Di Capua, S., Kritikos, V., Mair, A., Orlando, V., Paulino, E., Salimäki, J., Söderlund, R., Tan, R., Williams, D. M., Wroczynski, P., … Bousquet, J. (2019). ARIA pharmacy 2018 „Allergic rhinitis care pathways for community pharmacy”: AIRWAYS ICPs initiative (European Innovation Partnership on Active and Healthy Ageing, DG CONNECT and DG Santé) POLLAR (Impact of Air POLLution on Asthma and Rhinitis) GARD Demonstration project. Allergy, 74(7), 1219–1236. https://doi.org/10.1111/all.13701.
