Większość z nas ma problem z pocieszeniem osoby pogrążonej w żałobie. Chcemy wypowiedzieć „właściwe słowa”. Prawda jest taka, że takie nie istnieją. Nie ma prostej odpowiedzi ani gotowej checklisty. Nie ma też uniwersalnego scenariusza rozmowy. Śmierć bliskiej osoby to jedno z najbardziej tragicznych doświadczeń w życiu człowieka i każdy może je przechodzić na swój sposób.
Dlatego też skup się na realnej pomocy pacjentowi w tej trudnej sytuacji. Weź pod uwagę, że taki pacjent może mieć problem z koncentracją, być rozkojarzony i przygnębiony. Oto, co możesz zrobić:
- zapisz dawkowanie na opakowaniu leku – bądź szczególnie precyzyjny, jeśli chodzi o benzodiazepiny, leki nasenne i uspokajające,
- upewnij się, że pacjent nie przyjmuje samowolnie dodatkowych leków uspokajających bez konsultacji z lekarzem,
- unikaj przekazywania zbyt dużej ilości informacji,
- mów zrozumiale i bez pośpiechu,
- bądź wsparciem i okaż wyrozumiałość, jeśli pacjent nie potrafi znaleźć portfela w torbie lub zapomniał PIN-u do karty bankomatowej.
Komunikacja niewerbalna
W warunkach aptecznych komunikacja niewerbalna stanowi większą część odbieranego przekazu. Pamiętaj zatem o następujących kwestiach:
- OBNIŻENIE TONU GŁOSU I ZWOLNIENIE TEMPA – działa tonizująco na układ nerwowy pacjenta,
- KONTAKT WZROKOWY – kontakt wzrokowy świadczy o zaangażowaniu i Twojej obecności,
- PAUZY – unikaj natychmiastowego przerywania ciszy wypełniaczami typu „no tak…”, daj pacjentowi możliwość swobodnej wypowiedzi, nawet jeśli ma problem z wyartykułowaniem komunikatu,
- MOWA CIAŁA – zachowaj otwartą postawę, lekki skłon tułowia w stronę okienka, rezygnację z nerwowego stukania w klawiaturę w momencie, gdy pacjent dzieli się trudną informacją.
Co mówić, a jakich słów unikać przy aptecznym okienku
Równie ważną informacją jak ta, co powiedzieć pacjentowi po stracie, jest czego nie mówić.
| Czego nie mówić | Co powiedzieć |
| „Musi być Pan silny”
„Czas leczy rany” „Rozumiem, co Pan czuje” „Widocznie Bóg tak chciał.” „Przynajmniej już nie cierpi.” „Jeszcze Pani sobie ułoży życie.” „Proszę być dobrej myśli.” „Proszę się tak bardzo nie przejmować, inni mają gorzej” „Jestem pewna, że to minie.” „Mąż już swoje przeżył, co mają powiedzieć ci, kiedy odchodzi młoda osoba.” „Proszę wziąć się w garść.” „Wszystko dzieje się z jakiegoś powodu.” „Proszę myśleć pozytywnie, zawsze mogło być gorzej, przynajmniej mąż nie cierpiał.” „Proszę wyjechać na urlop w jakieś przyjemne miejsce, to Pani pomoże.” „Teraz jest trudno, ale to minie.” |
„Proszę przyjąć moje szczere kondolencje. Przyniosę leki z recepty i zapiszę dawkowanie na opakowaniach. Czy mogę coś jeszcze dla Pana zrobić?”
„Bardzo mi przykro. Czy mogę jakoś Pani pomóc?” „Nie wiem, co powiedzieć, ale chętnie Panią wysłucham.” |
Podsumowanie
W kontakcie z pacjentem w żałobie nie chodzi o to, aby próbować na siłę mu pomóc. Rolą personelu aptecznego nie jest prowadzenie psychoterapii, lecz zapewnienie bezpiecznej ekspedycji leków i okazanie szacunku. Czasem lepiej powiedzieć o dwa słowa za mało niż o jedno za dużo, jednak podstawowa wiedza w tym zakresie jest niezbędna po to, aby wiedzieć, jak się zachować, kiedy staje przed nami osoba po stracie.
Bibliografia:
- Makara-Studzińska, M. (2017). Komunikacja w opiece medycznej. Wyd. Medical Education
- https://mygriefandloss.org/what-to-say-to-someone-grieving
