W Polsce na ból przewlekły skarży się 27% dorosłej populacji. Zmaga się z nim ponad połowa osób powyżej 65. roku życia, a częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem. [1] Skutkiem tego jest tak duża liczebność starszych pacjentów w aptekach, którzy proszą o leki przeciwbólowe, zarówno do stosowania doustnego, jak i miejscowego.
Meloksykam jest lekiem, który wyróżnia się spośród innych leków przeciwbólowych, dlatego warto o nim wiedzieć nieco więcej.
Krótka ściąga z farmakologii
Najważniejsze informacje dotyczące meloksykamu to:
- należy do NLPZ, a więc działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie,
- stosowany jest w dawce pojedynczej 7,5 mg lub 15 mg (obie dostępne bez recepty),
- ze względu na długi okres półtrwania działa ok. 20 godzin, dlatego stosuje go tylko raz na dobę,
- przenika do płynu stawowego, gdzie osiąga stężenie 2-krotnie niższe niż w osoczu krwi, dzięki czemu jest stosowany w leczeniu objawowym chorób reumatycznych i zwyrodnieniowych. [2,3]
Kardiotoksyczność i gastrotoksyczność meloksykamu
Kardiotoksyczność i gastrotoksyczność to dwie cechy leku przeciwbólowego, które należy wziąć pod uwagę podczas rekomendacji. Szczególną uwagę trzeba poświęcić osobom starszym z wielochorobowością.
Kardiotoksyczność
Meloksykam jest w grupie NLPZ, które charakteryzują się najwyższym profilem bezpieczeństwa kardiologicznego. [4]
Gastrotoksyczność
Meloksykam jest obecnie najbezpieczniejszym dla przewodu pokarmowego NLPZ dostępnym na polskim rynku wskazanym w leczeniu bólu przewlekłego. [4]
Wywiad z pacjentem
Pacjentowi, który prosi o lek przeciwbólowy zadaj następujące pytania:
1. Dla kogo jest ten lek?
Zgodnie z ChPL leków bez recepty meloksykam można stosować bez konsultacji z lekarzem u dorosłych i dzieci powyżej 15. r.ż. [2]
NLPZ o działaniu ogólnym, w tym meloksykam, znajdują się na liście Beersa z 2019 roku. To wykaz leków, które nie powinny być stosowane u osób powyżej 65. r.ż. Z tego powodu u pacjentów w tym wieku należy w pierwszej kolejności rekomendować paracetamol lub żele z NLPZ do stosowania miejscowego. [5]
U pacjentów w wieku senioralnym proponuj niższą dawkę meloksykamu, czyli 7,5 mg.
2. Od kiedy dokucza Panu ból?
Pamiętaj, że meloksykam, z uwagi na długi okres półtrwania, będzie dobrym rozwiązaniem w łagodzeniu bólu przewlekłego, a nie ostrego.
Jednocześnie zgodnie z ChPL leków bez recepty meloksykam można stosować bez konsultacji z lekarzem maksymalnie przez 7 dni. [2]
Praktyczne wskazówki
Rekomendując lek z meloksykamem, pamiętaj o następujących praktycznych kwestiach:
- wygodne dawkowanie raz dziennie będzie dodatkowym atutem dla pacjentów, którzy zapominają brać leki lub stosują ich bardzo dużo;
- postać tabletki rozpadającej się w jamie ustnej jest bardzo wygodna i idealnie sprawdza się u pacjentów mających problem z połykaniem lub podróżujących, którzy nie zawsze mają pod ręką wodę do popicia. Ponadto zastosowanie tabletki ODT skróci czas potrzebny do osiągnięcia stężenia maksymalnego w osoczu z 5 h do 3,5 h.
Wydając lek z meloksykamem, poinformuj pacjenta, aby przyjmował go z posiłkiem. [2]
Warto wiedzieć, że do najczęstszych działań niepożądanych meloksykamu należą dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak:
- niestrawność,
- nudności i wymioty,
- ból brzucha,
- zaparcia,
- wzdęcia,
- biegunka. [2]
Podsumowanie
Meloksykam jest lekiem przeciwbólowym o wysokim profilu bezpieczeństwa, który będzie dobrym wyborem dla pacjentów zmagających się z bólem przewlekłym, głównie reumatycznym i zwyrodnieniowym. Długi czas działania i związane z tym wygodne stosowanie raz na dobę jest niewątpliwie dużym atutem meloksykamu, szczególnie dla pacjentów, którzy zapominają o lekach albo stosują ich dużą ilość.
Bibliografia
- Woroń, J. (2020). Leczenie farmakologiczne choroby zwyrodnieniowej stawów – aktualne zalecenia. Lekarz POZ, 1/2020.
- ChPL Opokan Forte
- https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=538
- Celiński, K., Chęć, P., Chęć, M. (2014). Gastrotoksyczność niesteroidowych leków przeciwzapalnych. eReumatologiaNews 1/2014. Pobrano z: https://www.termedia.pl/reumatologia/Gastrotoksycznosc-niesteroidowych-lekow-przeciwzapalnych,12650.html
- By the 2019 American Geriatrics Society Beers Criteria® Update Expert Panel (2019). American Geriatrics Society 2019 Updated AGS Beers Criteria® for Potentially Inappropriate Medication Use in Older Adults. Journal of the American Geriatrics Society, 67(4), 674–694. https://doi.org/10.1111/jgs.15767
