Benzydamina to substancja, która należy do NLPZ. Jednak jej mechanizm działania jest zupełnie inny niż reszty leków z tej grupy.
Benzydamina wykazuje działanie:
- przeciwzapalnie,
- przeciwbólowe,
- przeciwobrzękowe,
- znieczulająco miejscowo,
- przeciwdrobnoustrojowe.
Podana miejscowo na błony śluzowe osiąga wysokie stężenie w tkankach objętych stanem zapalnym przy jednocześnie bardzo niskim (<10%) działaniu ogólnoustrojowym. To właśnie dlatego jest tak skuteczna po podaniu miejscowym na błony śluzowe. Dzięki temu też ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych jest mocno ograniczone. Dlatego istnieje możliwość zastosowania benzydaminy zarówno u kobiet ciężarnych, jak i w czasie laktacji. [1]
Preparaty apteczne z benzydaminą
Jeszcze nie tak dawno w aptece dostępny był jedynie spray do gardła z benzydaminą i płyn do irygacji pochwy. Dziś na aptecznych półkach obserwujemy zdecydowanie więcej produktów pod różnymi nazwami handlowymi, w tym zarówno preparaty proste, jak i złożone z chlorowodorkiem cetylopirydyniowym, a naukowcy wciąż pracują nad bardziej nowoczesnymi postaciami. [1]
Badania wykazały, że zarówno spray o stężeniu 0,3%, jak i pastylki do ssania w dawce 3 mg skutecznie łagodzą objawy ostrego bólu gardła już po 2 minutach od jednorazowego podania, a efekt utrzymuje się do 4 godzin. [2] Pacjent może zatem sam wybrać postać leku na ból gardła według swoich preferencji.
Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że spray do stosowania w jamie ustnej z benzydaminą może być bezpiecznie stosowany u dzieci bez dolnej granicy wieku, a postać aerozolu umożliwia podanie leku nawet najmłodszym pacjentom. [3] Preparaty zawierające połączenie benzydaminy i chlorowodorku cetylpirydyniowego można rekomendować dla dzieci od 6. r.ż. [4]
Kiedy rekomendować preparat z benzydaminą?
Preparat z benzydaminą możesz zarekomendować:
- pacjentowi, który skarży się na ból gardła,
- opiekunowi, który prosi o skuteczny produkt na ból gardła dla dziecka,
- pacjentowi z bólem pooperacyjnym (np. podcięcie migdałków),
- pacjentowi z nowotworem głowy lub szyi po radioterapii. [1]
Zagrożenia związane ze stosowaniem benzydaminy
Benzydamina jest lekiem o wysokim profilu bezpieczeństwa, jednak warto mieć świadomość, że może być stosowana w celach pozamedycznych. W Polsce w celu halucynogennym najczęściej przyjmowany jest doustnie preparat benzydaminy przeznaczony do sporządzania roztworów do irygacji pochwy, ponieważ występuje on w formie proszku, którego jedna dawka zawiera aż 500 mg tej substancji. Lek jest stosunkowo tani, co wpływa na jego dostępność, jednak ma bardzo nieprzyjemny, słony smak oraz powoduje podrażnienie żołądka prowokujące wymioty. [1]
Podsumowanie
Benzydamina jest lekiem o wielokierunkowym działaniu, który sprawdza się w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła oraz infekcjach ginekologicznych. Ma wysoki profil bezpieczeństwa, dlatego może być stosowany u najmłodszych pacjentów, a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią. W wysokich dawkach ma działanie halucynogenne, stąd jej zastosowanie w celach pozamedycznych, dlatego wydając produkt przeznaczony do irygacji pochwy zawsze zachowaj czujność.
Bibliografia:
- Dominiak, K., Bartkiewicz, J., Dettlaff, K. (2021). Benzydamina – korzyści i zagrożenia. Farmacja Polska, 77(1): 25–33. Pobrano z: https://www.ptfarm.pl/download/?file=File%2FFarmacja+Polska%2F2021%2F1%2F04_OG_Benzydamina_n.pdf
- Valerio, C., Di Loreto, G., Salvatori, E., & Cattaneo, A. (2023). Comparative evaluation of rapidity of action of benzydamine hydrochloride 0.3% oromucosal spray and benzydamine hydrochloride 3 mg lozenges in patients with acute sore throat: A phase IV randomized trial. Medicine, 102(13), e33367. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000033367
- ChPL Hascosept spray
- ChPL Tantum Verde Duo
