U każdego, kto jest narażony na działanie promieniowanie UV, może dojść do poparzenia słonecznego. Większe ryzyko jest jednak u osób, które:
- mają bladą skórę, niebieskie oczy, blond lub rude włosy,
- mają dużo pieprzyków lub piegów,
- już wcześniej doprowadziły do oparzenia słonecznego,
- mają osobistą lub rodzinną historię raka skóry,
- przyjmują leki o potencjale fototoksycznym lub fotoalergicznym.
W naszej szerokości geograficznej najbardziej intensywne promieniowanie obecne jest w godzinach miedzy 10:00 a 15:00 – wtedy też istnieje największe ryzyko poparzenia skóry.
Produkty, które możesz zarekomendować
Pacjentowi proszącemu o preparat na skórę, który przyniesie ulgę po poparzeniu słonecznym, możesz zaproponować produkt zawierający w składzie:
- pantenol – działa regenerująco i przeciwzapalnie, przyspiesza namnażanie się komórek naskórka,
- aloes – żel z aloesu działa kojąco, intensywnie nawilża skórę i chłodzi,
- alantoina – nawilża i wspomaga odbudowę naskórka.
Rekomendując produkt, zwróć również uwagę na jego postać.
Pianki są wygodne do użycia na podrażnioną skórę, jednak niektóre z nich zawierają konserwanty i substancje, które mogą działać drażniąco, co w przypadku podrażnionej i poparzonej skóry ma ogromne znaczenie.
Produkty w formie żelu dobrze się rozprowadzają, szybko wchłaniają i dodatkowo mają właściwości chłodzące.
Lekkie kremy czy balsamy można przechowywać w lodówce, dzięki czemu uzyskane zostaną dodatkowe właściwości chłodzące – pamiętaj, że dla pacjenta, który kupuje produkt profilaktycznie wybierając się na wakacje, taka rekomendacja może nie być możliwa do zastosowania w praktyce.
Nie proponuj pacjentowi ciężkich i tłustych maści – mogą one utrudniać oddanie ciepła przez skórę.
Dodatkowe wsparcie
Poza produktami, które regenerują skórę i przyspieszają proces gojenia, przekaż pacjentowi następujące rady:
- „Chłodna kąpiel lub prysznic pozwoli poczuć się lepiej. Proszę pamiętać, aby nie pocierać skóry ręcznikiem, tylko delikatnie osuszać.”
- „Proszę pić ok. 2 litrów wody dziennie. To bardzo ważne, ponieważ picie wody w trakcie poparzenia słonecznego zmniejsza ryzyko odwodnienia.”
- „Jeśli na skórze pojawią się pęcherze, nie wolno ich nakłuwać. Takie postępowanie może doprowadzić do nadkażenia bakteryjnego i utrudnić proces gojenia.”
- „Proszę unikać picia alkoholu, kiedy skóra jest poparzona.”
Dodatkowo możesz pacjentowi zaproponować żelowy kompres, za pomocą którego będzie mógł wykonywać chłodne okłady.
Jeśli ból związany z poparzeniem skóry jest intensywny, można rozważyć rekomendację leku z paracetamolem. Teoretycznie można zaproponować pacjentowi również lek z ibuprofenem. Nie należy go jednak stosować w przypadku odwodnienia pacjenta, dlatego w sytuacji, kiedy doszło do poparzenia dużego obszaru ciała, lepszym wyborem będzie paracetamol.
Kiedy poparzenie skóry bywa niebezpieczne?
Poparzenie słoneczne może być bardzo niebezpieczne i wymagać pilnej pomocy lekarskiej. Pacjenta, który prosi o coś skutecznego na silne poparzenia słoneczne, zapytaj o następujące objawy:
- uczucie oszołomienia, złe samopoczucie, omdlenie,
- silny ból głowy,
- nudności i wymioty,
- skóra pokryta jest pęcherzami lub/i jest opuchnięta,
- gorączka,
- dreszcze.
Jeśli pacjent zadeklaruje choć jeden z nich, skieruj go do lekarza.
Podsumowanie
Pacjent z poparzeniem słonecznym najczęściej szuka wsparcia i rekomendacji skutecznego produktu właśnie w aptece. Zwróć uwagę nie tylko na skład, ale również na postać, aby aplikacja przynosiła pacjentowi ulgę i ukojenie. Przekaż dodatkowe informacje będące niefarmakologicznym wsparciem, a także zwróć uwagę na objawy alarmowe, które wymagają pilnej konsultacji z lekarzem.
Bibliografia:
- Health New Zeland. Sunburn. Dostępne na: https://www.healthnz.govt.nz/health-topics/conditions-treatments/skin/sunburn (dostęp: 21.05.2026)
- American Academy of Dermatology Association. How to treat sunburn. Dostępne na: https://www.aad.org/public/everyday-care/injured-skin/burns/treat-sunburn (dostęp: 21.05.2026)
- NHS. Sunburn. Dostępne na: https://www.nhs.uk/conditions/sunburn/ (dostęp: 21.05.2026)