Zgaga to uczucie pieczenia i palenia w przełyku spowodowane cofaniem się kwaśnej treści żołądkowej, czyli refluksem żołądkowo-przełykowym. Łagodzenie zgagi może odbywać się na różne sposoby – kluczowe jest dobranie produktu do potrzeb pacjenta.
Inhibitory pompy protonowej
Inhibitory pompy protonowej (IPP) hamują wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Obecnie są najskuteczniejszą grupą leków w łagodzeniu objawów choroby refluksowej przełyku i gojeniu zmian zapalnych przełyku.
Bez recepty dostępne są: omeprazol, pantoprazol, esomeprazol i lanzoprazol.
IPP mogą być stosowane maksymalnie przez 2 tygodnie bez konsultacji z lekarzem. Zachowaj zatem czujność, jeśli pacjent przychodzi regularnie po lek z IPP bez recepty – w takim przypadku konieczna jest skierowanie pacjenta do lekarza.
Każdorazowo wydając lek z IPP, przekaż pacjentowi, aby przyjmował go 30-60 minut przed posiłkiem. Będzie to bardziej odpowiedni komunikat niż „rano na czczo”. Pamiętaj również, aby przekazać pacjentowi, że tabletki należy połykać w całości, nie wolno ich rozgryzać i żuć.
Antagonista receptora H2
Jedynym dostępnym przedstawicielem antagonistów receptora H2 jest famotydyna. Lek ten hamuje wydzielanie kwasu solnego, jednak charakteryzuje się mniejszą skutecznością niż IPP.
Famotydyna może być stosowana jako uzupełnienie terapii u pacjentów z refluksem nocnym.
Połączenie famotydyny i substancji zobojętniającej zapewnia szybkie i długotrwałe (do 12h) działanie.
Bardzo ważne w kontekście terapii famotydyną jest zjawisko tachyfilaksji, które pojawia się bardzo szybko (zazwyczaj po 2–4 tyg., a nawet w ciągu pierwszych 7 dni). Famotydyna sprawdzi się zatem w postępowaniu krótkotrwałym i doraźnym.
Inne produkty
Alkalia oraz alginiany i kwas hialuronowy w połączeniu z siarczanem chondroityny mogą być stosowane doraźnie, w celu złagodzenia występujących okresowo objawów choroby refluksowej oraz jako terapia wspomagająca IPP lub famotydynę.
Główną zaletą leków zobojętniających, zawierających m.in. sole glinu, wapnia czy magnezu, jest szybkie zmniejszenie objawów. Nie zapewniają one jednak dobrej, długotrwałej kontroli objawów. Należy przestrzec pacjenta przed ich nadmiernym stosowaniem – sole glinu mogą powodować zaparcia, a sole magnezu biegunkę.
Leki z dodatkiem alginianów mogą utworzyć fizyczną barierę antyrefluksową i zwiększyć lepkość treści żołądkowej.
Produkt stanowiący połączenie kwasu hialuronowego i siarczanu chondroityny tworzy na powierzchni błony śluzowej przełyku warstwę ochronną. Po jego zastosowaniu przez 2-3 h pacjent nie powinien jeść.
Bibliografia:
- ChPL dostępnych na rynku produktów leczniczych
- Świdnicka‑Siergiejko A., Marek T., Waśko‑Czopnik D., Gąsiorowska A., Skrzydło‑Radomańska B., Janiak M., Reguła J., Rydzewska G., Wallner G., Dąbrowski A.: Postępowanie diagnostyczno‑terapeutyczne w chorobie refluksowej przełyku. Konsensus Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii 2022. Med. Prakt., 2022; 6: 38–74
