W sprawnej obsłudze zabieganego rodzica kluczowa jest nie tylko fachowa wiedza, która gwarantuje bezpieczeństwo pacjenta, poprawny dobór leków oraz rzetelną informację o dawkowaniu i skutkach ubocznych. Ważne są również umiejętności komunikacyjne.
Szybki i sprawny, a jednocześnie kompletny wywiad to kwestia nie tylko wiedzy, ale również wysokich kompetencji komunikacyjnych. Dzięki precyzyjnym i przemyślanym pytaniom potrafimy szybko zrozumieć potrzeby pacjenta a także budujemy zaufanie, dzięki czemu rodzic chętnie wraca do apteki – nie tylko po produkt, ale po sprawną obsługę i fachową poradę.
Precyzyjny wywiad apteczny
Zadaj rodzicowi następujące pytania:
1. „Ile dziecko ma lat i ile waży?”
- To podstawowe i jednocześnie jedno z najważniejszych pytań.
- Umożliwia ocenę z jakim pacjentem mamy do czynienia i czy samoleczenie jest bezpieczne.
- W przypadku niektórych leków (np. przeciwgorączkowe lub pyrantel) znajomość masy ciała dziecka jest konieczne do dobrania odpowiedniej dawki.
| MOJA RADA |
| Pamiętaj, aby przy wydawaniu pyrantelu przypomnieć rodzicowi o konieczności powtórzenia dawki po 2-3 tygodniach i zaproponuj odpowiednią ilość leku na pełną kurację dla wszystkich członków rodziny. |
- W przypadku noworodków i niemowląt do 3. miesiąca życia każda gorączka wymaga konsultacji z lekarzem – według rekomendacji „Leczenie przeciwgorączkowe u dzieci w wieku 0-36 miesięcy” możesz zaproponować paracetamol, ale dziecko powinno zostać pilnie zbadane przez lekarza.
- W przypadku biegunki i wymiotów zaleć konsultację z lekarzem w przypadku niemowlęcia do 6. miesiąca życia. Jednocześnie pamiętaj, że małe dziecko w trakcie ostrej infekcji potrafi się odwodnić w kilka godzin.
| MOJA RADA |
| Zapisz na pulpicie komputera lub wydrukuj przydatną tabelę z dawkowaniem paracetamolu i ibuprofenu u dzieci, dzięki czemu szybko i sprawnie wskażesz objętość leku, którą należy podać dziecku. |
2. „Jakie są główne objawy i od jak dawna trwają?”
Zwróć uwagę na RED FLAGS, które są wskazaniem do konsultacji z lekarzem.
| WYBRANE RED FLAGS U PACJENTA PEDIATRYCZNEGO |
| GORĄCZKA |
| – gorączka u noworodka i niemowlęcia do 3. m.ż.
– gorączka trwa dłużej niż 3-5 dni – gorączka nawracająca po kilku dniach poprawy, – sztywność karku, drgawki gorączkowe, – zmiany na skórze nieblednące pod naciskiem (® test szklanki). |
| BIEGUNKA I WYMIOTY |
| – objawy odwodnienia: brak łez podczas płaczu, sucha pielucha, suche śluzówki
– wymioty, podczas których dziecko nie przyjmuje płynów – apatia, brak reakcji na bodźce, trudności z wybudzeniem – objawy u małego dziecka |
| BÓL UCHA |
| – wyciek z ucha
– towarzysząca wysoka gorączka – ból trwa dłużej niż 3 dni |
| KASZEL |
| – duszność
– świszczący oddech – wyraźny wysiłek oddechowy (zaciąganie międzyżebrzy) |
3. „Co do tej pory zostało podane i w jakiej dawce?”
Zweryfikuj poprawność postępowania rodzica. Zwróć szczególną uwagę na leki przeciwgorączkowe. Częstym błędem rodziców jest podawanie dziecku leku przeciwgorączkowego w nieprawidłowej dawce. Jeśli rodzic stosował leki i deklaruje brak poprawy, zweryfikuj wysokość dawki – jeśli dawka leku była prawidłowa, a mimo to gorączka nie reaguje na leczenie, zaleć wizytę u lekarza.
4. „Czy dziecko choruje na coś przewlekle lub ma alergię?”
Zwróć szczególną uwagę na dziecko z astmą, które kaszle.
Przykładowe komunikaty
W rozmowie z rodzicem możesz wykorzystać gotowe komunikaty:
- Wybór odpowiedniego leku:
„Rozumiem, że się Pan spieszy, ale muszę zadać kilka pytań, aby dobrać skuteczny i bezpieczny lek dla pańskiej córki.”
- Doprecyzowanie dawkowania:
„Panie Piotrze, aby lek zadziałał skutecznie, musimy dobrać dawkę do wagi dziecka, a nie do wieku. Ile córka waży?”
- Rekomendacja uzupełniająca:
„Do spray’u obkurczającego do nosa zaproponuję jeszcze sól morską. Najpierw oczyszczamy nos solą, a następnie podajemy lek – dzięki temu zadziała szybciej i dłużej.”
„Na recepcie są krople do nebulizacji, które trzeba zmieszać z solą fizjologiczną. Dołożyć kilka ampułek, czy ma Pani w domu?”
- Zapisywanie dawkowania na opakowaniu:
„Zapisałam markerem na górze pudełka: 3,5 ml / co 8h / po posiłku, dzięki czemu nie musi Pan już szukać tych informacji w domu.”
- Asertywna odmowa:
„Pani Anno, objawy, które Pani opisuje, wymagają konsultacji z pediatrą. Proszę udać się do przychodni – tu chodzi o bezpieczeństwo syna.”
Czy każdy pacjent potrzebuje porady?
Na uwagę zasługuje również fakt, że nie każdy pacjent oczekuje długiej rozmowy – czasem chce tylko szybkiego wydania leku bez zbędnych pytań i komentarzy. Po prostu wie, czego potrzebuje. Warto umieć wyczuć sytuację, nie obrażać się, ale zostawić otwartą furtkę do dalszej rozmowy.
Możesz powiedzieć:
- „Rozumiem, że zależy Panu na czasie. Najważniejsze informacje o dawkowaniu zapisałem na opakowaniu. W razie dodatkowych pytań zapraszam do kontaktu.”
Podsumowanie
Pośpiech pacjenta może wprawiać nas w zdenerwowanie – w końcu apteka to miejsce, gdzie liczy się precyzja, a nie czas przy okienku. Dostosuj tempo obsługi do dynamiki pacjenta, zachowując pełną precyzję przekazu. Zrozum jego pośpiech. Pytaj krótko i rzeczowo, tylko o najważniejsze kwestie. Równie zwięźle i rzeczowo argumentuj wydawany lek. Bądź precyzyjny, ale jednocześnie pamiętaj, że bezpieczeństwo pacjenta jest najważniejsze.
Bibliografia:
- Z., Jackowska. T., Sybilski. A., Woroń. J. Mastalerz-Migas. A. (2021). GORĄCZKA u dzieci – rekomendacje postępowania w praktyce lekarza podstawowej opieki zdrowotnej – KOMPAS GORĄCZKA. Fam Med Prim Care Rev 2021; 23(1),
- Jackowska, T., Wrotek, A., Dembiński, Ł., Jarmoliński, T., Woroń, J. (2024). Leczenie przeciwgorączkowe u dzieci w wieku 0-36 miesięcy – zalecenia. Przegląd Pediatryczny. 53(4), 67-78.
- https://koroun.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2026/02/Rekomendacje%20GDO_2025%20strona.pdf
- Ulotka leku Owix 250 mg/5 ml
- Pytel, K. (2019). Rekomendacja w aptece. Wydawca: Krzysztof Pytel Szkolenia-Biznes
- Owczarek, A. (2006). Rozmowa z pacjentem w aptece. Wyd. MedPharm Polska
