Grzybica paznokci i grzybica stóp [Infografika]

Autor: Mariola Zemła 25 czerwca 2026 4 min czytania

W jednym i drugim przypadku pacjenci najczęściej sami u siebie diagnozują tę dolegliwość i przychodzą z gotowym komunikatem „poproszę coś na grzybicę paznokci” lub „poproszę coś na grzybicę stóp”. W każdej z tych sytuacji należy zweryfikować, czy to rzeczywiście może być zakażenie grzybicze oraz czy zasadne jest, aby pacjent leczył się samodzielnie. Pomocny będzie zaproponowany poniżej algorytm WWHAM.

Grzybica paznokci

Grzybica paznokci szczególnie dotyczy wybranych grup pacjentów. Do czynników ryzyka grzybicy paznokci zaliczamy:

wiek – grzybica paznokci przede wszystkim dotyczy pacjentów powyżej 60. r.ż. ze względu na słabe krążenie obwodowe, suboptymalne funkcjonowanie układu immunologicznego, wolniejszy wzrost paznokci i dłuższy czas ekspozycji na grzyby chorobotwórcze,
powtarzające się urazy paznokci,
palenie tytoniu,
zwiększona potliwość stóp,
niektóre choroby współistniejące – cukrzyca, otyłość, łuszczyca, nowotwory złośliwe, zakażenie HIV, choroba naczyń obwodowych, stany upośledzonej odporności.

Objawy grzybicy paznokci

Warto pamiętać, że w literaturze wyróżnia się kilka podtypów grzybicy paznokci, a każdy z nich charakteryzuje się nieco innym obrazem klinicznym. Ponadto nasilenie objawów zakażenia klasyfikuje się jako łagodne, umiarkowane lub ciężkie – dlatego też nie każda grzybica paznokci wygląda tak samo.

Niemniej do częstych objawów grzybicy paznokci zaliczamy:

zmianę zabarwienia paznokci,
deformację paznokci,
przerost lub hiperkeratozę,
obecność złogów podpaznokciowych,
oddzielenie się płytki od łożyska paznokcia,
paznokcie kruche, które łatwo się łamią lub kruszą,
nieprzyjemny zapach paznokci.

Różnicowanie

Zmiana wyglądu paznokci nie zawsze musi być związana z zakażeniem grzybiczym – do innych przyczyn zaliczamy również:

onycholizę – może być związana z łuszczycą, uczuleniem na produkty do stylizacji paznokci, urazem.
zanokcicę, czyli stan zapalny wałów okołopaznokciowych,
choroby tarczycy (zarówno niedoczynność jak i nadczynność).

Leczenie

Leczenie obejmuje stosowanie lakierów do paznokci zawierających:

cyklopiroks,
amorolfinę.

Wydając pacjentowi wybrany produkt, przekaż szczegółową informację, w jaki sposób prawidłowo go stosować. Możesz wskazać i zaznaczyć schemat w ulotce, dzięki czemu pacjent będzie mógł w każdej chwili do niego wrócić.

REKLAMA

Jeśli grzybica paznokci obejmuje więcej niż 1-2 paznokcie konieczne może być leczenie systemowe, dlatego skieruj takiego pacjenta do lekarza.

Grzybica stóp

Istnieją grupy pacjentów, którzy są szczególnie narażeni na zakażenia grzybicze, w tym na zakażenia grzybicze stóp. Są to:

pacjenci diabetologiczni,
osoby z obniżoną odpornością,
pacjenci, u których występują zaburzenia pracy tarczycy,
osoby stosujące niewłaściwą higienę,
sportowcy,
osoby, które często chodzą na basen.

Objawy grzybicy stóp

Objawy grzybicy stóp zależą od postaci grzybicy:

postać międzypalcowa – to najczęstsza postać grzybicy stóp. Obserwuje się zaczerwienienie i złuszczanie skóry, z czasem naskórek może pękać. Charakterystyczna jest maceracja skóry miedzy palcami. Przy dłużej utrzymującym się zakażeniu zmiany zajmują otaczającą skórę na powierzchni grzbietowej i podeszwowej stóp. Zmianom skórnym towarzyszy świąd;
postać potnicowa – to grzybica, w której występują pęcherzyki lub pęcherze zlokalizowane początkowo w obrębie sklepienia stopy, a następnie całej powierzchni podeszwowej;
postać złuszczająca – lokalizuje się na powierzchniach podeszwowych i bocznych stóp. Występuje zaczerwienienie skóry, nadmierne rogowacenie i złuszczanie.

Leczenie

Grzybica stóp zazwyczaj nie wymaga leczenia systemowego. Możesz zarekomendować pacjentowi m.in. leki takie jak:

cyklopiroks,
terbinafina,
klotrimazol,
mikonazol.

Zwróć uwagę na długość terapii – zazwyczaj jest to ok. 6 tygodni.

Jeśli pacjent skarży się na objawy wskazujące na grzybicę stóp ze współistniejącą grzybicą paznokci, skieruj go do lekarza.

Podsumowanie

Grzybica paznokci i stóp to dolegliwości, z którymi pacjenci dość często przychodzą najpierw do apteki. Dzięki zaproponowanemu algorytmowi WWHAM szybko i sprawnie wychwycisz fakty, które mogą wskazywać na problem grzybicy u pacjenta oraz ocenisz, w jaki sposób pomóc pacjentowi.

Bibliografia:

REKLAMA